11-29-2024, 02:23 PM
![[Resim: D7E443A9_Tasarruf3S-scaled.jpg]](https://islamiktisadi.net/wp-content/uploads/2022/07/D7E443A9_Tasarruf3S-scaled.jpg)
Tasarruf nisabı, Türk Medeni Kanunu'nda yer alan ve miras hukuku ile ilgili bir kavramdır. Bir kişinin ölümü durumunda, geride bıraktığı mal varlığının belli bir kısmı, mirasçılara saklı bırakılır. Bu saklı paya sahip olan mirasçılara ise "saklı paylı mirasçı" denir. Tasarruf nisabı ise, miras bırakanın bu saklı payları gözeterek mal varlığı üzerinde tasarruf edebileceği miktarı belirleyen bir eşiği ifade eder.
Tasarruf Nisabının Önemi
- Mirasçıların Korunması: Tasarruf nisabı, miras bırakanın tüm mal varlığını vasiyet yoluyla başkasına bırakmasını engelleyerek, yasal mirasçıların haklarını korur.
- Adil Miras Paylaşımı: Mirasın adil bir şekilde paylaştırılmasını sağlar.
- Aile Birliğinin Korunması: Aile birliğinin korunmasına katkı sağlar.
Tasarruf nisabı, miras bırakanın ölüm anındaki net mal varlığı üzerinden hesaplanır. Hesaplamada, miras bırakanın hangi mirasçılara saklı pay bırakması gerektiği ve bu mirasçıların yasal miras payları dikkate alınır.
Saklı Paylı Mirasçılar:
- Altsoy (çocuklar): Yasal miras paylarının yarısı kadar saklı paya sahiptirler.
- Anne ve Baba: Yasal miras paylarının dörtte biri kadar saklı paya sahiptirler.
- Sağ kalan eş: Altsoy veya ana baba ile birlikte mirasçı ise yasal miras payının tamamı, diğer durumlarda ise yasal miras payının dörtte üçü kadar saklı paya sahiptir.
Örneğin, miras bırakanın 1.000.000 TL değerinde bir mal varlığı olduğunu ve iki çocuğu olduğunu düşünelim. Çocukların her birinin yasal miras payı 1/2 olduğundan, saklı payları da 1/4 olacaktır. Bu durumda, miras bırakan en fazla 1.000.000 TL'nin 1/4'ü kadarını (yani 250.000 TL) başkasına vasiyet edebilir. Kalan 750.000 TL ise çocuklarına saklı kalacaktır.
Tasarruf Nisabını Aşmak
Eğer miras bırakan, tasarruf nisabını aşan bir şekilde mal varlığını başkasına bırakırsa, bu durumdaki vasiyet hükümsüz olur. Mirasçıların, bu durumun tespiti halinde mahkemeye başvurarak saklı paylarını talep etme hakkı vardır.
Tasarruf Nisabının Önemi ve Hukuki Süreç
Tasarruf nisabı, miras hukukunun en önemli kavramlarından biridir. Miras bırakanın mal varlığı üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlayarak, yasal mirasçıların haklarını korur. Ancak, bu konuda karmaşık durumlar ortaya çıkabileceğinden, bir miras davası açılması gerekebilir. Bu nedenle, miras hukuku konusunda uzman bir avukata danışmak önemlidir.
Özetle, tasarruf nisabı, miras bırakanın mal varlığı üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlayan ve mirasçıların haklarını koruyan bir hukuki kavramdır. Hesaplanması, miras bırakanın mal varlığı, mirasçıların kimliği ve yasal miras payları gibi faktörlere bağlıdır.